صدای رنگ ها
میدانید؟
من فکر میکنم دستیابی به معانی تازه و پیوندهای غیرمنتظرهٔ واژهها، تا حد زیادی به تجربهٔ زیسته، کنجکاوی و دلدادگی وابسته است. همینطوری اللهبختکی نمیشود. باید نیازش را حس کرد. مثل نیاز به وجود پیاله برای نوشیدن شربت ؛ ظرفی از اشتیاق لازم است تا بتوان با لذت کُج هر واژه را کاوید.
پس بهتر است قبل از اینکه به سراغ واژهٔ امروز برویم، شما را به تماشای این دیوارنگارهٔ بیتکرار و سراسر رنگ از کاخ موزه چهلستون دعوت کنم:
«نگاهی دقیق به نقاشی»
نقاشی را دیدید؟
از طراحی و رنگآمیزی آن لذت بردید؟ میتوانید حدس بزنید موضوع از چه قرار است؟
به جزئیات توجه کنید:
خطوط و رنگهای گرم
آرامشی که در چهرهها نشان داده شده
حرکت دست ساقی
نوع ارتباط میان شخصیتها
او که زیر سایهٔ به تنهٔ درخت تکیه داده، و آن دیگری که در حال پذیرایی ست. چقدر این آدمها در لحظهاند!
چقدر رشک برانگیزند!
میبینید؟
چقدر فراغت بال و آسودگی خیال از این نقاشی برداشت میشود. آیا شما هم حس امنیت را از آن دریافت میکنید؟
اشتیاق دارم که همچنان چند سوال دیگر نیز مطرح کنم:
به نظرتان در ذهن ساقی چه میگذرد؟
آن شراب چه طعمی دارد؟ آیا آن قدری خنک هست که دمای فصل تصویر شده در نقاشی را برای شخصیتها معتدل کند؟
اگر قرار بود موسیقیای برای این صحنه پخش شود، شما چه چیزی را انتخاب میکردید؟
قدری درنگ کنید:
چه قدر داستان در دل این نقاشی جای دارد! و حالا تصور کنید اگر بخواهیم همهٔ این احساسات و جزئیات را با کلمات زنده کنیم و صدای رنگها را بشنویم.
واژهای برای زنده کردن تصویر: Ekphrasis
در ادبیات انگلیسی تکنیکی هست که به آن Ekphrasis میگویند.
اکفراس یعنی نویسنده یا شاعر یک شیء یا صحنهٔ هنری با ارزش را چنان توصیف میکند که آن شیء در ذهن خواننده مجسم شود و به حرکت درآید.
نویسنده با قدرت کلمات، معنای عاطفی و لذتبخش درون اثر هنری را بیان میکند.
فرض کنید شما بخواهید مزهٔ نوشیدنی، زیبایی ساقی و امنیت آمیخته با تصویر را برای کسی که تا به حال این نقاشی را ندیده است، بازگو کنید.
اینجاست که جادوی Ekphrasis نمایان میشود:
کلمات بار عاطفی اثر هنری را به دوش میکشند
آن را پویا میکنند
حتی مزهٔ شراب را به شنونده یا خواننده میچشانند…
در این فرآیند، صدای رنگ ها شنیده می شود.
پیوست: این عکس مربوط به بازدید من در پاییز ۱۴۰۱ از کاخ موزهٔ چهلستون است.
یک ویدئو از این بازدید دارم که تعداد بیشتری از دیوارنگارهها را نشان میدهد، اما راستش در آن ویدئو، نظرات متفاوتی دربارهٔ بانوان تصاویر از خودم ارائه کردهام. احتمال داشت این نظرات خاطر جمعیت نسوان تُپُل مُپُل را مکدر کند، بنابراین از آپلود ویدئو منصرف شدم.
برچسبها: روزانه نوشت, واژه شناسی, لذت نوشتن, کاخ موزه چهلستون
